Kısa cevap
DNS, yazdığınız site adını sayısal adrese çeviren defter. Operatörünüz bu defteri kendi sunucusunda tutuyor ve bazı adları oradan silmek engellemenin en ucuz yolu. DNS değiştirmek, defteri başka birinden sormak demek.
Bu yüzden Google DNS değiştirme ayarı bazı sitelerde anında sonuç veriyor, bazılarında hiçbir şeyi değiştirmiyor. Engel ad seviyesindeyse çözülüyor; adres ya da bağlantı imzası seviyesindeyse ayar boşa gidiyor.
Bilinen genel DNS adresleri
- Google: 8.8.8.8 ve 8.8.4.4.
- Cloudflare: 1.1.1.1 ve 1.0.0.1.
- Her ikisi de ücretsiz ve herkese açık; hangi sorguların yapıldığını gören taraf artık operatörünüz değil, bu servisler oluyor.
- Şifreli DNS desteği ikisinde de var; telefonlarda özel DNS alanına adres yazarak açılıyor.
Cihaza göre DNS değiştirme
Android: ağ ayarlarında özel DNS bölümüne sağlayıcının adres adını yazıyorsunuz, tek satır.
iPhone: bağlı olduğunuz Wi-Fi ağının ayrıntılarında DNS yapılandırmasını elle değiştiriyorsunuz.
Windows: ağ bağdaştırıcısının özelliklerinde IPv4 ayarlarına adresleri giriyorsunuz.
Modem: yönetim arayüzündeki DNS alanına yazdığınızda eve bağlı bütün cihazlar etkileniyor.
Değişiklikten sonra tarayıcıyı tamamen kapatıp açın, önbellek eski kaydı tutabiliyor.
Hangi engeli açar, hangisini açmaz
Ad seviyesindeki engeller açılıyor: adres defterinde eksik olan kayıt başka bir defterden geliyor. Bu, en sık karşılaşılan ve en kolay aşılan tür.
Adres seviyesindeki engellerde sonuç değişmiyor: defter doğru adresi verse bile hat o adrese gitmenize izin vermiyor. Bağlantı imzasından yapılan engellemelerde de DNS'in yapabileceği bir şey yok. Bu iki durumda tünel gerekiyor.
DNS değiştirince ne oluyor
- Site adları başka bir sunucudan çözülüyor, trafiğiniz aynı yoldan gitmeye devam ediyor.
- Sorgularınızı artık o servis görüyor: operatörünüz yerine başka bir şirket.
- Bazı hatlarda sayfa açılışı hızlanıyor, bazılarında yavaşlıyor; bu, sunucunun size uzaklığına bağlı.
- Kurum ağlarında DNS ayarı kilitli olabiliyor, değişiklik kabul edilmiyor.
- Tünel açıkken ayar gereksiz: çözümleme zaten diğer uçta yapılıyor.
Operatör ve modem tarafı
Türk Telekom, Turkcell ve Vodafone hatlarında varsayılan DNS sunucuları operatöre ait. Türk Telekom DNS ayarlarını değiştirmek isteyenlerin çoğu modem arayüzünden başlıyor; bazı modellerde alan kilitli ve tek tek cihazlardan değiştirmek gerekiyor.
Superonline ve kablo hatlarında da durum benzer. Değişikliğin işe yarayıp yaramadığını anlamanın yolu tek: ayarı yaptıktan sonra açılmayan siteyi yeniden denemek. Sonuç yoksa engel ad seviyesinde değil demektir ve DNS ayarını geri almanız gerekmiyor, yalnızca çözümün başka yerde olduğunu öğrenmiş oluyorsunuz.
Akıllı DNS diye anılan ücretli hizmetler ayrı bir konu: adres defterini değiştirmenin yanında bazı istekleri kendi sunucularından geçiriyorlar. Bölge kilidi için pazarlanıyorlar, ama trafiğin tamamını şifrelemiyorlar.
Yola çıkmadan önce
En iyi DNS hangisi?
Herkes için tek bir yanıtı yok. Yaygın kullanılan iki adres Google ve Cloudflare; hangisinin sizde daha hızlı olduğunu denemeden bilemezsiniz.
DNS testi nasıl yapılır?
Bir DNS sızıntı testi sayfası açın. Listede kimin sunucusu görünüyorsa sorguları o çözüyor demektir.
Operatörümün DNS'i beni yavaşlatıyor mu?
Bazı hatlarda ad çözümlemesi gerçekten yavaş oluyor. Fark saniyenin küçük bir kısmı, ama çok sayıda istekte hissedilebiliyor.
Modemden değiştirmek daha mı iyi?
Tek tek cihaz ayarlamaktan pratik. Buna karşılık bazı operatör modemleri DNS alanını değiştirmenize izin vermiyor.
DNS değiştirmek yasal mı?
Evet, cihazınızın hangi adres defterini kullanacağına siz karar veriyorsunuz. Yasal olmayan şey, hangi yolla olursa olsun yapılan yasa dışı iş.
Tünel varken DNS ayarımı geri almalı mıyım?
Gerekmiyor. Anahtar açıkken çözümleme tünelin ucunda yapılıyor, yerel ayarın etkisi kalmıyor.